31 năm thành lập Cung Văn hóa Lao động TPHCM

25 năm gắn bó, biết bao t́nh

Nhà giáo Ưu tú – nhạc sĩ Phạm Thúy Hoan, chủ nhiệm CLB Tiếng hát quê hương (THQH) – một địa chỉ quen thuộc của giới mộ điệu âm nhạc dân tộc trong cả nước, bày tỏ những t́nh cảm sâu sắc của ḿnh đối với chiếc nôi nuôi dưỡng các hoạt động văn hóa thể thao của người lao động TPHCM.

 

Nhân dịp qua Mỹ tham dự một chương tŕnh văn nghệ tổ chức tại Houston-Texas ngày 15-10 vừa qua, thầy tṛ chúng tôi được gặp lại nhau sau gần 30 năm xa cách. Ngày đó chưa có ban THQH, mà chỉ đơn thuần là lớp học đàn ở nhà tôi mà thôi. Những học tṛ tôi, trong đó có Thùy Lâm, Ngọc Điệp... đều là những cựu học viên và là thành viên tích cực của CLB THQH. Giờ đây họ đều là những người thành đạt trên đất Mỹ, dù sống định cư trên một đất nước cách xa quê hương ḿnh hàng vạn cây số nhưng lúc nào cũng nhớ da diết tiếng đàn dân tộc. Trong cuộc hội ngộ này, các em đă nhắc lại nhiều kỷ niệm khó quên về những chuyến đi biểu diễn ở quê nhà. Thùy Lâm làm cho tôi xúc động khi nhắc đến những ngày đầu gian khó của thầy tṛ chúng tôi.

 

Đất lành chim đậu

 

Vào thời điểm đó, những thành viên “nhí” của THQH như: Hải Phượng, Hải Yến, Phượng Khánh, Minh Châu... rất được các em thiếu nhi yêu thích. Đó là điều rất vui, nhưng cũng khổ không kém là v́ số lượng tăng lên, phải có chỗ thường xuyên tập luyện, kể cả nơi để trang bị nhạc khí cho các em. Vậy là “lang thang” đi t́m địa điểm. Nhờ có sự giúp đỡ tích cực của anh Nguyễn Văn Mỹ (hiện là Giám đốc Công ty Dă ngoại Lửa Việt) THQH đă tới Trường THCS Đuốc Sống, rồi Nhà Trẻ TP (trên đường Trần Quốc Thảo, quận 3)... thế nhưng cũng không ổn định được. Duyên may đưa tới, lúc đó Nhà Văn hóa Lao động (VHLĐ), nay là Cung VHLĐ TPHCM, đang cần chương tŕnh sinh hoạt hè cho thiếu nhi, vậy là THQH có mặt liền. Thế rồi dần dần cộng tác thêm nhiều chương tŕnh văn nghệ khác, sau đó THQH trở thành “người nhà” của Nhà VHLĐ TPHCM lúc nào không hay. Tôi dùng chữ “người nhà” ở đây là hoàn toàn chính xác, v́ chỉ có ở đây, chúng tôi mới t́m được sự thoải mái, sự nhiệt t́nh, sự thương yêu nhau như trong một nhà. Cũng từ đó, THQH đă “an cư” nên mới “lạc nghiệp” được như bây giờ.

 

Chúng tôi đă nhận sự khuyến khích và hỗ trợ tích cực của Nhà VHLĐ TP ngay từ đầu, từng bước h́nh thành nên CLB và biểu diễn thường xuyên tại đây, cũng như tại các sân khấu khác, đồng thời c̣n tham gia nhiều liên hoan ca múa nhạc dân tộc trong TP, đạt được nhiều giải thưởng và được báo chí khen ngợi. Chính sự miệt mài, nghiêm túc trong lao động nghệ thuật mà THQH đă được Giải thưởng Hoàng Mai Lưu năm 1991, Giải thưởng Báo Sóng Nhạc năm 1997, Giải Mai Vàng của Báo Người Lao Động dành cho chương tŕnh Nhạc hội đàn tranh châu Á mà CLB THQH là thành viên trụ cột, bằng khen của UBND TP năm 2005, đồng thời THQH cũng được mời tham gia Nhạc hội Âm nhạc châu Á tại Kanazawa - Nhật (1996), tại Niigara - Nhật năm 1998 (cả 2 lần này đều do ông Nguyễn Huy Cận, Giám đốc Nhà VHLĐ TP, làm trưởng đoàn); năm 1998, THQH được mời sang diễn tại Bỉ (ông Lê Tự Lâm, Giám đốc Cung VHLĐ lúc đó làm trưởng đoàn) và năm nay 2006, THQH được mời qua Pháp biểu diễn cùng 250 ban nhạc của các nước.

Ngoài ra, điều tôi vui mừng hơn là CLB THQH c̣n tổ chức nhiều buổi giao lưu âm nhạc với các ban nhạc trong và ngoài nước như CLB Ca Huế, CLB Ca trù Lạc Việt, CLB Nguyễn Phương Danh (ĐH Hồng Bàng), Nhóm Ca nhạc dân tộc Nam Giao (Vương quốc Bỉ), Trường Âm nhạc Dân tộc Phượng Ca (Pháp), nghệ sĩ Liu Fang (Canada)...

 

Đứng mũi chịu sào

 

Hiện nay có ba thế hệ tham gia sinh hoạt trong CLB. Nếu như trước đây CLB chỉ hoạt động với hai loại h́nh ca và nhạc, th́ nay đă mở rộng thêm đội múa và đang h́nh thành một dàn nhạc chuyên nghiệp với kế hoạch 5 năm. Tất cả những kế hoạch này nếu không có sự hỗ trợ và tạo điều kiện một cách ưu ái của ban giám đốc Cung VHLĐ TPHCM th́ tôi nghĩ khó mà thực hiện được. Cũng như cách đây 6 năm, nếu không có Cung VHLĐ TPHCM làm công tác “đứng mũi chịu sào” th́ khó mà tổ chức thành công Nhạc hội đàn tranh châu Á (năm 2000). Ông Nguyễn Huy Cận, Giám đốc Cung VHLĐ TPHCM lúc đó (nay là Chủ tịch LĐLĐ TPHCM) cùng với tất cả CB-CNV Cung VHLĐ TPHCM đă xắn tay áo lao vào công tác tổ chức. Thành công này không chỉ để lại niềm hănh diện cho những ai yêu mến cây đàn tranh dân tộc mà c̣n để lại sự ngưỡng mộ sâu sắc đối với bạn bè các nước tham dự như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore. Để rồi sau đó BTC các liên hoan nhạc hội đàn tranh của các nước đă biết đến một địa chỉ sinh hoạt văn hóa của người lao động tại một TP được xem là trung tâm văn hóa lớn nhất Việt Nam, đă có CLB THQH tồn tại như một người tri âm, tri kỷ. Họ đă mời chúng tôi nhiều lần sang tham dự như một cách đáp lễ và trọng thị tiếng đàn tranh Việt Nam.

 

Không riêng ǵ CLB THQH mà các thành viên thuộc 22 CLB, đội, nhóm ở đây đang xem Cung VHLĐ TPHCM là ngôi nhà thứ hai của ḿnh. Nếu có một lẵng hoa thật đẹp để chúc mừng sinh nhật tuổi 31 này th́ tôi mong lẵng hoa đó sẽ được kết bằng t́nh hữu nghị của các dân tộc có chung cây đàn tranh trong đêm khai mạc Nhạc hội đàn tranh châu Á lần thứ 2 được tổ chức tại Cung VHLĐ TPHCM.

 

NGUT Thúy Hoan

32 năm Cung Văn hóa Lao động TPHCM

Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Khê cho rằng trong thời kỳ hội nhập, người nước ngoài không muốn đến Việt Nam xem nhạc jazz, xem hip hop, mà đến để xem bản sắc văn hóa của Việt Nam thông qua những loại h́nh âm nhạc dân tộc

Điểm đến của những tâm hồn yêu âm nhạc dân tộc Cung Văn hóa Lao động (VHLĐ) TPHCM với hành tŕnh 32 năm phát triển đă để lại trong ḷng người dân TPHCM về phong trào nuôi dưỡng và phát huy âm nhạc dân tộc. Dấu ấn của thành quả này chính là Nhạc hội đàn tranh châu Á lần thứ nhất - 2002.

 

Từ CLB Tiếng hát Quê hương

Tiếng trống gơ liên hồi dồn dập ḥa với tiếng lục lạc rộn ràng khiến người xem cứ ngỡ ḿnh đang ngồi trên lưng ngựa tung vó phi nhanh về phía trước. Chỉ một lần đến dự thính lớp dạy trống và nhạc cụ dân tộc, chắc chắn bạn sẽ t́m thấy cảm giác đó cùng với niềm vui khi nh́n thấy những mái đầu bạc trắng ngồi xen kẽ với mái đầu xanh, đôi tay lướt trên những phím đàn tranh nhịp nhàng, thoăn thoắt, tạo nên những thanh âm réo rắt làm say đắm ḷng người.

 

Nhắc đến Cung VHLĐ TPHCM không thể không nhắc đến CLB Tiếng hát Quê hương, một chiếc nôi nuôi dưỡng và phát huy những tài năng trẻ đam mê âm nhạc dân tộc. Từ một lớp học nhỏ ban đầu chỉ hơn 10 học viên được Trường Triệu Thị Trinh (quận 10) gầy dựng năm 1981, CLB Tiếng hát Quê hương được Cung VHLĐ TPHCM cưu mang từ năm 1984 với mục đích bảo tồn, phổ biến và phát triển ca múa nhạc dân tộc.

 

Đến nay CLB đă là một thương hiệu lớn với hơn 150 thành viên thuộc nhiều lứa tuổi đang tham gia công tác biểu diễn và giảng dạy. Đa số người t́m đến Cung VHLĐ TPHCM đều cho biết họ thường xuyên xem chương tŕnh biểu diễn của CLB Tiếng hát Quê hương hoặc chí ít cũng đứng ngoài hành lang đôi ba lần để xem các tiết mục ḥa điệu hết sức sinh động của các nhạc cụ: đàn tranh, đàn bầu, tỳ bà, sáo trúc, đàn nhị, trống phách... Bạn Nguyễn Khả Minh, ĐH Bách khoa TPHCM, cho biết: “Bước vào lớp học dân ca, ban đầu có vẻ như lạc điệu v́ ta vừa thoát khỏi đường phố nhộn nhịp bên ngoài, nhưng ngồi một lát, những giai điệu thoát ra từ nhạc cụ và lời hát như thấm dần, xua tan sự ồn ào, náo nhiệt để ḷng ta cảm thấy như về với ngôi nhà quê hương. Quê tôi ở Kiên Giang, lên TPHCM học, những ngày chủ nhật tôi thường t́m đến lớp đàn bầu của Tiếng hát Quê hương, đơn giản là để... đỡ nhớ nhà. Nhưng nay th́ đă cảm thấy không thể rời lớp học này”. Bạn Trần Khánh Nam, công nhân Xí nghiệp in số 7, nói: “Tôi thích học đàn nhị v́ ông nội tôi lúc c̣n sống đă là một người yêu thích cây đàn này. Tôi muốn học theo ông nội, giữ ngón đàn quê hương như giữ gia bảo của tâm hồn ḿnh”.

 

Có lẽ từ nhiều lư do khác nhau, mà các lớp học của CLB Tiếng hát Quê hương cứ đông dần lên, có lúc học viên ngồi tràn ra ngoài hành lang, có cả những học viên người nước ngoài đă chọn CLB Tiếng hát Quê hương để làm một “kênh t́m hiểu” về văn hóa Việt nhân chuyến du lịch dài ngày đến Việt Nam. Cô Recep Erdoga (người Úc) nói: “Tuổi trẻ đâu phải tất cả đều chỉ biết nhạc pop, rock, hip hop... Chúng tôi thích sự lắng đọng qua tiếng đàn bầu của các bạn đấy”.

Không chỉ đào tạo chuyên môn về nhạc khí, nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan và nghệ sĩ Hải Phượng c̣n là cánh chim đầu đàn trong việc phát hiện, bồi dưỡng nhiều hạt nhân mới, trong đó có người đă thành danh như: Lư Thu Hiền, Khánh Tường, Đức Tâm, Thái Ḥa, Tố Lan, Kim Luyến, Thái Sơn, Hạnh Nguyên... Họ luôn tự hào khi nhắc đến chiếc nôi đă nuôi dưỡng tâm hồn và tài năng của họ.

 

Festival đàn tranh châu Á - dấu ấn tuổi 32

Cung VHLĐ TPHCM tổ chức sinh nhật lần thứ 32 bằng việc chuẩn bị cho sự kiện quan trọng: đăng cai tổ chức Festival đàn tranh châu Á năm 2008. Ông Lê Hồng Triều, Giám đốc Cung VHLĐ TPHCM, cho biết: “Từ sau Nhạc hội Đàn tranh châu Á năm 2002 đến nay, công tác chuẩn bị cho việc tổ chức Festival đàn tranh châu Á 2008 đă và đang được xúc tiến theo kế hoạch. Đây là liên hoan mang đẳng cấp khu vực. Các quốc gia có những nhạc cụ cùng họ với đàn tranh Việt Nam như: Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, Triều Tiên... sẽ cùng hội tụ tại Cung VHLĐ TPHCM để biểu diễn và giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy, đào tạo và phát triển giáo tŕnh giảng dạy. Tôi tin đây sẽ là sự kiện văn hóa lớn đồng thời phục vụ người lao động yêu thích âm nhạc dân tộc”.

 

Nói về sự kiện này, nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan, chủ nhiệm CLB Tiếng hát Quê hương, cho biết: “Tất cả chúng tôi đều nôn nóng v́ biết đó sẽ là cơ hội để so tài, đồng thời học hỏi nhiều kinh nghiệm trong biểu diễn đàn tranh. CLB Tiếng hát Quê hương suốt 26 năm qua đă cố gắng phát huy những thế mạnh, h́nh thành giáo tŕnh giảng dạy và truyền đạt kinh nghiệm biểu diễn cho hơn 200 thành viên nhiều lứa tuổi khác nhau. Không chỉ hoạt động trong nước, CLB c̣n có hai chi nhánh: ở Mỹ do Hải Yến phụ trách, ở Đức do Tina Phạm đảm nhiệm. Tất cả các thành viên đều cảm thấy tự hào khi Festival đàn tranh châu Á 2008 sẽ được tổ chức tại Cung VHLĐ TPHCM, nơi CLB Tiếng hát Quê hương đang hoạt động”.

Thanh Hiệp (Nguoi Lao Dong Online)

RETURN TO COLUMNS PAGE