Để trẻ yêu thích nhạc dân tộc

 

SGTT.VN - Ư tưởng phổ cập âm nhạc dân tộc cho thế hệ trẻ đă được GS Trần Văn Khê ấp ủ nhiều năm. Được UNESCO tài trợ, chương tŕnh “Dạy âm nhạc dân tộc theo phương pháp học mà chơi” đă thử nghiệm thành công tại trường tiểu học Trần Hưng Đạo, TP.HCM năm 2004 với 20 học sinh và 20 cô giáo tiểu học, nhưng đến nay, dự án chưa được phổ cập vào trường học. Chủ nhật vừa qua (3.4), tại tư gia của ḿnh, GS.TS Trần Văn Khê giới thiệu lại phương pháp này, cho các bậc phụ huynh tham khảo.

Trước là tiết tấu, sau là giai điệu

 

Buổi tṛ chuyện về phương pháp dạy nhạc dân tộc cho trẻ em tại tư gia của GS Trần Văn Khê.
Ảnh: Thanh Thúy

  Giải thích v́ sao lại “tṛ chơi tiết tấu” để mở đầu bài học của ḿnh, GS.TS Trần Văn Khê chia sẻ: “Dạy tiết tấu trước giai điệu là cách dạy thuận theo thiên nhiên. Đứa trẻ từ khi c̣n trong bào thai, 3-4 tháng nó bắt đầu nghe nhịp đập của tim thai, 7-8 tháng nó nghe nhịp tim của mẹ. Vừa sanh ra sau tiếng khóc, trẻ bắt đầu hít vô thở ra, đó cũng là tiết tấu. Rồi nhịp vơng mẹ đưa, nhịp chân người đi, ngày chuyển sang đêm, nước lớn nước ṛng, xuân hạ thu đông… tất cả những cái đó là tiết tấu. Trẻ sống và lớn lên trong môi trường đầy tiết tấu do đó nên dạy tiết tấu trước giai điệu, trẻ sẽ tiếp thu nhanh và hào hứng hơn”.

Lớp học là pḥng chơi với những nhạc cụ đơn giản như thanh tre, song lang, trống nhỏ, thanh la… là những đồ chơi của các em. Từ các nhạc cụ đơn giản này, các em học cách lắng nghe và phân biệt âm thanh, âm đục, âm trong, âm trầm, âm bổng, nhịp nhanh, nhịp chậm, rồi chơi vỗ tay theo tiết tấu nhịp 1-2-1, 1-2-1, chơi đánh trống tán – cắt – tịch, chơi làm thơ, làm bài ca dao theo niêm luật… Kết hợp các tṛ chơi theo tŕnh tự từ dễ đến khó, từ cụ thể tới trừu tượng, từ ca hát nhịp điệu đi liền với múa. Dạy các em những động tác cơ bản trong múa dân tộc: tay trắng tay đen, có trên có dưới, có tả có hữu, có đầu có đuôi trong hát bội, đuổi ngón trong hát chèo….

Các em không chỉ được nh́n mà c̣n được chạm vào những cây đàn dân gian. Sau đó các em nghe và vẽ lại những nhạc cụ ấy. Bên cạnh đó là giới thiệu những nguyên tắc cơ bản như “sáo thổi ngang, tiêu thổi dọc”, dạy cách đàn miệng, đánh trống miệng trước khi đánh trống thật hay thử đàn thật, khiến cho trẻ thích thú lạ lùng. Điều này kích thích niềm say mê mới, khám phá những giai điệu vừa tươi vui, êm ái khiến các em nhỏ “mê tơi”.

 

Tầm sư học đạo

 

 

Các em không chỉ được nh́n mà c̣n được chạm vào những cây đàn dân gian. Điều này kích thích niềm say mê khám phá của các em.
Ảnh: Thanh Thúy

 

 Hiện nay, ở TP.HCM có nhiều câu lạc bộ dạy âm nhạc dân tộc, như câu lạc bộ “Tiếng hát quê hương” ở cung Văn hóa Lao Động, các bậc phụ huynh có thể đưa con đến học. Đồng thời, khi cho con học với thầy, phụ huynh cũng nên t́m hiểu về loại nhạc cụ mà con ḿnh đang học, để thêm “vốn liếng” khi trao đổi với con. Cô Thúy Hoan, chủ nhiệm CLB này cho biết: “Câu lạc bộ có lớp học dành riêng cho mỗi độ tuổi, từ 6 tuổi trở lên. Với các cháu nhỏ, cha mẹ nên dắt các bé đến tham quan, làm quen dần với nhạc cụ và không khí vừa học vừa chơi, khi bé yêu thích thật sự th́ cho bé tham gia học”.

Sau khi tham dự chương tŕnh, chị Trần Vũ Anh Thy, phụ huynh của bé Hồ Hưng Anh, chia sẻ: "Cháu ở trường rất “sợ” môn nhạc, nên tôi rất bất ngờ khi thấy cháu chơi nhạc cụ dân tộc hào hứng như vậy! V́ cháu chưa bao giờ nh́n thấy các nhạc cụ này, nên khi dẫn cháu đi tham quan, cháu mê mẩn và thú vị lắm. Tôi mừng v́ con ḿnh thích âm nhạc dân tộc, bớt lo về chuyện “mất gốc” của con sau này”.

Nghe bé Hải Minh (6 tuổi rưỡi), con gái của nghệ sĩ Hải Phượng, độc tấu đờn tranh bài “Những em bé ngoan” (Phan Huỳnh Điểu) và hoà tấu bản “Tam pháp nhập môn” với GSTS Trần Văn Khê đờn ḱm, các em nhỏ rất thích thú, vỗ tay hoan nghênh và có cảm giác âm nhạc truyền thống không phải khó lắm, nếu chịu khó học tập th́ cũng sẽ đờn được như bé Hải Minh.

 

Bé Hải Minh 6 tuổi đang biểu diễn tại tư gia GS. Trần Văn Khê ngày 3-4-2011

Phương Thảo - Ngọc Hân (SGTT Online)

 

RETURN TO MUSIC NEWS PAGE