Nhật kư học đàn Tranh của HỌC TR̉ GIÀ (phần 1)

 

TR̉N XOE MẮT

Tôi yêu đàn tranh từ nhỏ, nhưng chưa có dịp được học. Phần v́ lúc trẻ phải lo học hành, phải lo có nghề nghiệp để sống, phần th́ bận rộn lo cho gia đ́nh với 2 con nhỏ. Do đó không có điều kiện để học cây đàn ḿnh thích. Bây giờ khi con cái đă trưởng thành, các cháu đều có gia đ́nh riêng, tôi đă có thể thực hiện điều ḿnh mơ ước: học đàn tranh.

Tôi t́m đến CLB. Tiếng Hát Quê Hương – Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM v́ tôi đă được xem nhiều chương tŕnh của ban này trên truyền h́nh. Điều mà tôi thích nhất là bên cạnh những cô cậu thanh niên, c̣n có mấy mái đầu bạc như tôi. Th́ ra không phải chỉ có thanh niên học, mà c̣n có cả phụ lăo nữa, tôi tự nhủ để lấy thêm can đảm. Tuy nhiên, khi đặt chân lên mấy bực thang dẫn vào lớp học, tim tôi vẫn đập th́nh thịch. Tôi đứng lại trước cửa pḥng, nh́n vào trong quan sát. Ồ, có mấy người trạc tuổi tôi, lại c̣n có cả người chắc lớn tuổi hơn tôi nữa v́ mái đầu đă bạc trắng, họ đang say sưa khảy đàn, người th́ khảy đàn bầu, người th́ khảy đàn tranh. “Th́ ra ḿnh c̣n trẻ chán!”. Tôi mỉm cười và mạnh dạn bước vào pḥng ghi danh. Người Thầy đầu tiên mà tôi được học là Cô Phạm Thúy Hoan, chủ nhiệm của câu lạc bộ, người mà tôi vẫn thường thấy trên TV trong các chương tŕnh âm nhạc dân tộc. Cô dạy rất dễ hiểu và rất vui làm bao nhiêu lo lắng của tôi tan biến. Mới chỉ học một giờ đầu mà tôi đă được thực tập trên đàn. Không thể nói hết những cảm xúc của tôi khi những ngón tay được chạm vào dây đàn. Ôi, thật sung sướng! Thật ngạc nhiên và cũng thật “khâm phục” ḿnh! Ngoài Cô Hoan và vài Thầy Cô khác, tôi c̣n thấy có nhiều học viên trẻ tuổi, t́nh nguyện tới giúp những người mới học, giống như trong một gia đ́nh, người học trước giúp người học sau. Một giờ học đàn trôi qua nhanh chóng, đúng 9 giờ, tất cả chúng tôi ngồi vào học hát Dân Ca. Lại một lần nữa “tṛn xoe mắt” trước không khí hào hứng và nhiệt t́nh của tất cả mọi người. Từng câu dân ca vang lên như một sợi dây thiêng liêng vô h́nh nối liền chúng tôi với cha ông, ai cũng say sưa hát như hát cho chính ḿnh nghe, như hát để tỏ ḷng cảm ơn những người đă có công sáng tạo những câu ca tuyệt vời, và hát cũng là phương tiện giúp những người mới học đàn như tôi được vững nhịp hơn. Nh́n người bạn ngồi bên cạnh đang cầm 1 máy cassette nhỏ: “Bác thâu ǵ vậy?” – “Ḿnh già rồi học trước quên sau, các Thầy Cô khuyến khích đem máy thâu các bài học để về nhà lỡ có quên th́ bật lên nghe cho thuộc”.

Lại một lần nữa tôi “tṛn xoe mắt”: cho thâu bài đem về nhà?… cho thâu bài đem về nhà?... chuyện khó tin nhưng có thật 100%!!!

Cảm ơn các Thầy Cô của Tiếng Hát Quê Hương, những người đă hết ḷng với học tṛ và với âm nhạc dân tộc.

Học tṛ già

===================

Nhật kư học đàn Tranh của HỌC TR̉ GIÀ (phần 2)

Một Chút Xíu…

Buổi học thứ hai của tôi.

Cô giáo dạy tôi chỉ hơn con gái tôi chừng 5-7 tuổi, rất lịch sự nhưng cũng rất “nguyên tắc”: “Xin Bác ôn lại bài cũ trước khi học bài mới”. V́ đă tập ở nhà nhiều lần đến thuộc ḷng nên tôi hăng hái đàn liền. Nghe xong cô giáo khen: “Tốt quá, rất là đúng nhịp, đúng bài, chỉ cần lưu ư một chút xíu nữa thôi: Bác để bàn tay thật tự nhiên, thoải mái, ngón tay hơi cong lại một chút như thế này này, khảy nhẹ nhàng chứ không được gồng ngón tay lên. Khi ngón tay gồng lên, tiếng đàn sẽ mạnh quá, không hay, sau này khó đàn nhanh mà trông lại rất xấu nữa”. Cô giáo khảy vài tiếng cho tôi thấy, rồi nhẹ nhàng cầm bàn tay tôi, đặt lại cho đúng và đẹp. “Bây giờ xin Bác đàn lại một lần nữa xem sao”. Tôi làm theo lời Cô và lạ thay, tiếng đàn nghe dịu dàng, mềm mại và nhất là cánh tay và ngón tay không bị mỏi như lúc trước nữa.

Cứ như thế, ngày qua ngày, khi th́ cô sửa ngón Á cho đúng nhịp, lúc lại nhắc ngón rung phải kéo dài hơn, khi th́ cho cả lớp ḥa chung, lúc lại sửa cho từng người một. Vất vả nhất là lúc sửa về nhịp. Tay với chân luôn phải khớp với nhau, chân gơ nhịp phải thật đều… A, học cái này tôi mới khám phá ra rằng các cô cậu nhỏ tuổi thường nóng tính, hay hấp tấp hoặc hăng hái quá nên rất khó gơ chân cho đều. Tôi th́ lớn tuổi nên điềm tĩnh hơn, nhưng lại hay rề rà, rụt rè và nhiều lúc đàn cứ từ từ chậm lại như cái xe sắp hết xăng! Vậy mà lúc nào cô cũng kiên nhẫn, đặc biệt là lúc nào cũng khuyến khích chúng tôi : “ Cố lên, một chút xíu nữa thôi th́ tuyệt vời… Một chút xíu nữa thôi…”. Nhờ cái điệp khúc “một chút xíu” dễ thương đó mà mọi người đều vui vẻ chịu khó tập luyện, tiến bộ trông thấy. Về phần tôi th́ đến nay, qua hơn 3 tháng trời, “ một chút xíu” đă giúp tôi học hết chương tŕnh lớp 1, và bây giờ th́ chuẩn bị thi cuối khóa đây.

Học tṛ già

===================

Nhật kư học đàn Tranh của HỌC TR̉ GIÀ (phần 3)

Thi Cuối Khóa

“Tôi không thi được không cô?... Già rồi, học cho biết thôi, chứ có muốn thi đua ǵ nữa đâu…”. Tôi ngập ngừng hỏi cô giáo.

“Dạ, thi chứ Bác. Thi để kiểm tra xem ḿnh đă học đầy đủ và kỹ lưỡng chưa. Đây là thông lệ của THQH mà, ai cũng phải qua cái “cầu” này hết”. Cô giáo thấp giọng hơn: “Các Bác lớn tuổi mà thi sẽ là tấm gương sáng cho các em nhỏ tuổi noi theo đó!”. Cô cười động viên tôi: “Mà chỉ phải chọn có 2 bài trong chương tŕnh đă học, Bác đàn tốt lắm mà”. Cô sốt sắng: “Bác tính chọn 2 bài nào? Một bài nhạc cổ và một bài nhạc mới. Bác thích bài Thu Hồ hay Tam Pháp Nhập Môn, hay Long Hổ Hội? C̣n nhạc mới? Bác tính chọn bài Vào Rừng Hoa, Con Chim Non hay Cô và Mẹ, hay bài nào khác ?”.

Trước nhiệt t́nh của cô giáo, tôi không thể nào lùi bước được nữa. Thế là đành phải “nhắm mắt đưa tay”!

Đúng 9 giờ, mọi người ngồi vào hát dân ca. Khoảng 10 phút sau, mọi người ngưng hát để dành ít phút thi. Hôm nay có một học viên thi đàn bầu và tôi thi đàn tranh. Đàn bầu thi trước. Không hiểu sao thấy người ta thi mà ḿnh lại run quá. Tôi nh́n quanh, vẫn những gương mặt quen thuộc mọi khi, vẫn Thầy và Bạn đó, vậy mà sao ḿnh lại hồi hộp thế? Phải chăng tại bầu không khí đang ồn ào bỗng nhiên im lặng, mọi cặp mắt dổ dồn vào người thi chăng? Tiếng đàn bầu vừa dứt, mọi người vỗ tay làm tôi càng luống cuống...

Tới phiên tôi thi, tôi cười (để trấn tĩnh mà ) rồi tự giới thiệu tên họ và bài thi, xong rồi ngồi xuống chuẩn bị đàn. Chân tôi bắt chéo qua nhau, vẫn ngồi cái ghế mọi khi mà hôm nay sao nó cứ cập kênh thế nào ấy. Th́ ra… tại chân tôi… run chứ không phải tại cái ghế !!! Tôi chọn bài Thu Hồ nên bắt đầu đàn bằng chữ Á: “Á – Re Re Mi Mi Sol La – Sol Sol La La Do – Á – La La…" th́ bốc hụt thành "Do-Do", thế là ngưng lại không đàn được nữa! “Không sao, Bác đàn lại lần nữa đi”. Giọng nói nhẹ nhàng của cô giáo, cô đang đứng cạnh nh́n tôi mỉm cười. Tự nhiên tôi thấy b́nh tĩnh lại. Tôi bắt đầu đàn lại, và đàn một mạch suôn sẻ cả hai bài. Tai tôi ù đi v́ tiếng vỗ tay của mọi người. Cô giáo nhận xét về từng người thi, chỗ được và chưa được, sau đó tuyên bố kết quả, các bạn biết không: tôi được xếp vào loại… Giỏi !!!

Loại Giỏi …??? Chết rồi!!!... Hết được học tà tà !!!

Học tṛ già

==============

Nhật kư học Đàn Tranh của HỌC TR̉ GIÀ (Phần 4)

 

SÂN KHẤU

Một sự kiện bất ngờ đến với tôi khi nghe cô chủ nhiệm thông báo: sáng chủ nhật 22-11-2009 chúng ta sẽ có buổi biểu diễn tổng kết cuối năm. Tất cả những ai đă thi cuối khóa đều được nhận giấy chứng chỉ, đồng thời sẽ biểu diễn báo cáo. Lớp Đàn Tranh 1 và 2 sẽ đàn bài Tam Pháp Nhập Môn và Ra Chơi Vườn Hoa, lớp Đàn Tranh THQH và Chùa Kim Cương sẽ đàn 2 bài Non Cao Tươi Đẹp và Lư Đất Giồng , lớp Đàn Bầu sẽ đàn 2 bài Lư Bông Sen và Ngũ điểm Mai - Tọa Ngọc Lầu, lớp Dân Ca sẽ biểu diễn bài Trẩy Hội Mùa Xuân… Không khí trong lớp vui hẳn lên, mọi người nhao nhao hỏi “Mấy giờ phải có mặt hả cô?”, “Mặc áo dài hay áo ngắn?”, “Đem đàn của ḿnh hay mượn đàn của lớp?”, “Vào cửa tự do hay phải có giấy mời?”, “Các lớp vẫn học hay được nghỉ???”... Sau khi trả lời các thắc mắc của học viên, cô chủ nhiệm trả lại pḥng cho dàn nhạc tập.

Đợi cô ra ngoài hành lang, tôi gặp cô và hỏi: “Tôi không diễn được không cô? Chưa lên sân khấu bao giờ, tôi ngại lắm, phần nữa th́ toàn các em trẻ không, ḿnh già rồi, ngồi đàn chung ngại lắm”. Cô nh́n tôi ngạc nhiên: “Ồ, chắc bác không biết rằng báo chí và mọi người đều khen CLB.THQH ḿnh có màn tŕnh diễn đàn tranh 3 thế hệ rất độc đáo sao? Bác cứ ḥa chung đi mà, không sao đâu”. Có mấy em cùng lớp nghe vậy cũng chạy tới năn nỉ: “Bác đàn chung với tụi con cho vui. Đông người cùng đàn sẽ đỡ run hơn. Tụi con thấy bác đàn rất đúng nhịp, bác đàn chung cho tụi con dựa theo nhe bác”. Đành cười thua…

Sau phần biểu diễn của dàn nhạc, tới phần phát chứng chỉ, phát học bổng, phát quà lưu niệm, và rồi đă tới tiết mục của chúng tôi. Chúng tôi lần lượt ra chào khán giả, rồi ngồi xuống chuẩn bị đàn. Khác với lo sợ ban đầu, chúng tôi b́nh tĩnh đàn, rất rập ràng, thoải mái. Đàn 2 bài mà thấy sao ngắn thế, ước ǵ được đàn thêm bài nữa!!! Chúng tôi cùng cười rất tươi cúi chào khán giả trong tiếng vỗ tay vang dội cả hội trường. Lần đầu tiên được hưởng cảm giác rất vui là đă đem lại niềm vui cho mọi người, và cũng lần đầu tiên thấy ḿnh “oai” quá: được lên sân khấu!

Học tṛ già

 

Nhật kư học Đàn Tranh của HỌC TR̉ GIÀ
(vài lời tâm sự cùng độc giả )


Không biết các bạn có theo dơi đầy đủ hết 4 phần Nhật kư của HỌC TR̉ GIÀ chưa? Nếu các bạn chưa đọc hết th́ hăy trở lại phần giới thiệu rồi lần lượt xem các phần 1 - 2 - 3 - 4 để biết thêm về quá tŕnh đi học nhạc dân tộc của một người lớn tuổi nhé! Hy vọng sau khi đọc xong, sẽ có một chút t́nh cảm hay suy tư ǵ đó đọng lại trong ḷng các bạn, để các bạn càng thương thêm những con người như vậy và dần quay trở về với âm nhạc truyền thống, văn hóa truyền thống Việt Nam.

Ắt là sẽ có người cười vui khi đọc v́ những t́nh huống xảy ra trong việc học đàn của HỌC TR̉ GIÀ, hoặc cũng có người rơm rớm nước mắt v́ thương và phục, hay là cũng có người xem đây như là một câu chuyện về gương học tập để khuyến khích động viên ḿnh hoặc người thân của ḿnh... Tất nhiên mỗi người đều có cảm nhận của riêng ḿnh đối với câu chuyện nhật kư này, chúng tôi chỉ là người bắt nhịp cầu để đưa những cảm xúc chân thành của tác giả đến với tất cả bạn bè, người thân của THQH. Nhịp cầu thân ái sẽ luôn nối liền những trái tim đồng điệu...

Tác giả HỌC TR̉ GIÀ khi biết những suy tư của ḿnh được đăng trên blog THQH đă vui mừng nói với chúng tôi rằng tác giả rất hạnh phúc và hănh diện. Cũng nhờ những suy tư này mà tác giả có thể góp phần vào việc động viên những người bạn cùng lứa tuổi tiếp tục tham gia những sinh hoạt bổ ích có mục đích hướng về văn hóa truyền thống hơn là việc ngồi không rảnh rỗi ở tuổi về chiều. "Có công mài sắt có ngày nên kim", nếu thực sự cố gắng sẽ đạt được thành quả mong muốn. Tác giả không xuất thân từ trường Nhạc, cũng không sớm được tiếp xúc với đàn Tranh nhưng rất dũng cảm trong quyết định học đàn của ḿnh. Và giờ đây, HỌC TR̉ GIÀ đă có thể thực hiện ước mơ bấy lâu chưa làm được v́ công việc mưu sinh trong đời sống. Có thể đây chính là một trong những niềm vui của tác giả khi họ c̣n làm được việc có ích cho ḿnh, cho đời. Chính những người như vậy làm chúng tôi cảm thấy thật vinh dự khi họ gia nhập vào đại gia đ́nh THQH và cùng đóng góp công sức để giữ ǵn âm nhạc dân tộc. Đôi khi họ c̣n là tấm gương để mọi người cùng noi theo và cùng tiến bộ. Cảm ơn tác giả HỌC TR̉ GIÀ nhiều lắm!

Có một câu nói rất hay như thế này:

"Hạnh phúc là có việc ǵ đó để làm, có ai đó để yêu thương và có điều ǵ đó để hy vọng"

Qua 4 phần nhật kư, các bạn có thể biết tác giả HỌC TR̉ GIÀ đă có những hạnh phúc như thế nào rồi phải không? Chúng tôi cũng rất vui với hạnh phúc đó và chia vui với tác giả. Chúng tôi cũng không rơ tác giả có viết tiếp suy tư hay những t́nh huống học đàn của họ cho chúng ta đọc nữa hay không, nhưng chúng tôi hy vọng rằng tác giả sẽ có thêm nguồn cảm hứng để chia sẻ với chúng ta nhiều điều hay nữa. Chắc đây chưa phải là phần cuối đâu, biết đâu chúng ta lại c̣n có dịp trải dài cảm xúc của ḿnh qua từng lời kể của tác giả HỌC TR̉ GIÀ th́ sao?

Các bạn cứ chờ thử xem c̣n điều ǵ thú vị sắp đến không nha!


THQH
Chia sẻ cảm xúc cuối năm 2009

 

RETURN TO COMMENTS PAGE