GS Trần Văn Khê trăn trở với âm nhạc truyền thống VN

Giáo sư Tien Si
 Trần Văn Khê.

"Tôi mong có một giáo tŕnh dạy nhạc truyền thống VN ở bậc đại học và một chương tŕnh đào tạo quốc gia cấp bằng thạc sĩ, tiến sĩ về âm nhạc dân tộc. Bởi thực tế đáng buồn hiện nay là các sinh viên VN thi bằng thạc sĩ âm nhạc dân tộc lại phải dựa vào lư luận... âm nhạc phương Tây", giáo sư tâm sự.

- Theo giáo sư, đâu là đặc điểm của nhạc cụ VN?

- Nhạc cụ VN đa dạng, phong phú và có những nét đặc thù như: h́nh dáng thanh nhă, cân đối với các âm sắc khác nhau: tiếng thổ đàn ḱm, tiếng kim đàn tranh, tiếng mộc nhịp phách, tiếng tơ đàn t́, tiếng đá biên khánh, bồi âm đàn bầu, hợp âm đàn đáy... Một chuyên gia thanh học Đại học Paris, đă nhận xét: "Dưới cái dạng đơn sơ, nhạc cụ Việt Nam có hiệu quả và năng suất cao trong lĩnh vực thanh học và khả năng biểu diễn". C̣n nhà thơ Văn Tiến Lê th́ thốt lên: "Một dây nũng nịu đủ lời, nửa bầu chứa cả một trời âm giai".

- Ông đă đến với âm nhạc như thế nào?

- Tôi may mắn được sinh ra trong một gia đ́nh có 4 đời là nhạc sĩ. Hai bên nội ngoại đều là những người trong giới nhạc truyền thống. Cha tôi thông thạo đàn độc huyền, đàn c̣ và thiện nghệ đàn nguyệt. Hồi nhỏ, ngoài giờ học, tôi thường lấy đàn ra gảy, tự ṃ mẫm từng phím. Thế rồi chẳng bao lâu tôi đă đàn được câu đầu bản B́nh bán văn. Nhưng má lại sợ tôi mê đàn bỏ học nên treo đàn lên cao, không cho gảy. Tôi không chịu thua. Mỗi khi người lớn vắng nhà th́ tôi bắt ghế nhón chân lên lấy đàn rồi lén chui dưới sàn bộ ván ngựa để gảy...

- Ngoảnh lại con đường nghệ thuật đă đi qua, ông cảm nhận được những ǵ?

- Tôi đă đi khắp năm châu bốn biển, trải qua bao nhiêu thăng trầm, tôi thấu hiểu rằng có tài năng thiên phú chưa đủ mà c̣n phải luôn học hỏi, trau dồi, luyện tập công phu, mới đạt được kết quả tốt cho công việc.

- Kỷ niệm nào đáng nhớ nhất trong cuộc đời của giáo sư?

- Đó là năm 17 tuổi, sau khi đạt điểm luận văn cao nhất hơn người thứ nh́ đến 4 điểm, tôi được tuyển chọn cho đi thăm toàn cơi VN theo đường xe lửa xuyên Việt.

 

RETURN TO ACTIVITIES PAGE