Phải “đô rê mi...” rồi mới “ḥ xự xang...”

 

 

TT - Năm 1996, nhờ sự cố vấn nhiệt thành của giáo sư Trần Văn Khê, một lớp đào tạo nhă nhạc hệ đại học chính qui đă được mở tại Trường đại học Nghệ thuật Huế, với sự tài trợ kinh phí của Chính phủ Nhật Bản và đă được Bộ Giáo dục - đào tạo cấp mă ngành đào tạo. Đó cũng là cột mốc đáng ghi nhớ về sự nỗ lực chấn hưng nhă nhạc.

Thí sinh háo hức đăng kư dự thi vào ngành nhă nhạc v́ có học bổng cao, được học với các nghệ nhân giỏi, các chuyên gia hàng đầu của VN và của cả Nhật Bản, Hàn Quốc... Mười một cử nhân nhă nhạc khóa đầu tiên này ra trường (vào năm 2000) đă dễ dàng t́m được việc làm ở Nhà hát Nghệ thuật cung đ́nh Huế, Trường trung học Văn hóa nghệ thuật Thừa Thiên - Huế.

 

Nhưng chỉ được một khóa ấy mà thôi, khi dự án “đại học nhă nhạc” kết thúc, không c̣n nguồn tài trợ nữa th́ việc đào tạo nhă nhạc lâm vào cảnh “chợ chiều”. Mỗi năm chỉ vài ba thí sinh đăng kư dự thi và chỉ tuyển được một hai thí sinh, có năm chỉ tuyển được... một thí sinh.

 

Giải thích về sự bế tắc này, ông Đoàn Công Chuân - trưởng khoa nhạc cụ dân tộc, Trường đại học Nghệ thuật Huế - cho hay: “Đầu vào đă khó, đầu ra càng khó hơn, hỏi làm sao t́m đủ người theo học?”.

 

Theo ông Chuân, đề thi tuyển sinh ngành nhă nhạc đ̣i hỏi tŕnh độ rất cao, nên lâu nay hầu như chỉ có học sinh đang theo học hệ trung học dài hạn 9-11 năm của trường mới đủ khả năng dự thi, thậm chí có người thi đến ba năm mới đậu. Học nhă nhạc là phải miệt mài ngày đêm, vậy mà khi ra trường không biết t́m việc ở đâu. Chỉ có hai nơi sử dụng được nghề của họ (nhà hát cung đ́nh và trường văn hóa nghệ thuật tỉnh) th́ đă đủ chỗ.

Bên cạnh những khó khăn căn bản đó c̣n có sự lúng túng trong chương tŕnh, phương pháp đào tạo. Nhà nghiên cứu âm nhạc Bùi Trọng Hiền cho rằng lớp nhă nhạc ở trường đại học này cần phải được đào tạo một cách chuyên biệt, chương tŕnh chỉ nên tập trung cho kiến thức chuyên ngành, cách đào tạo mũi nhọn như thế mới đem lại hiệu quả. Hiện tại sinh viên nhă nhạc nhưng chỉ học kiến thức chuyên ngành có 117 đơn vị học tŕnh, trong khi các môn đại cương cũng đă đến 88 học tŕnh.

 

Ông trưởng khoa thừa nhận chương tŕnh của nhă nhạc chỉ sơ lược, chủ yếu là học các bài bản tiểu nhạc. Nhưng hệ trọng hơn, đó là lối truyền dạy và tiếp thu vẫn không thoát ly khỏi lối kư - xướng âm hiện đại. Trước khi “ḥ, xự, xang...” th́ sinh viên phải “đô, rê, mi...” trước.

 

Đó phải chăng chính là một nguyên nhân dẫn đến t́nh trạng “giao hưởng hóa” nhạc cung đ́nh như đă thấy? Riêng việc nhă nhạc mà lại đào tạo nhạc công đàn bầu và đàn tranh th́ ngay nghệ nhân Trần Kích và cả nhiều giảng viên của khoa vẫn không thể nào hiểu được!

 

MINH TỰ (Báo Tuổi trẻ)

Buds and blossoms

RETURN TO MUSIC NEWS PAGE